"Κομματική" πειθαρχία και Σύνταγμα PDF Εκτύπωση E-mail
Προβληματισμοί - Κοινωνία
Σάββατο, 15 Δεκέμβριος 2007 17:41

Κίμων Θεοδωρόπουλος 

Κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης προτρέπουν τα μέλη του κυβερνώντος κόμματος να "πειθαρχήσουν" στην κομματική γραμμή σε διάφορα κρίσιμα θέματα, όπως το ασφαλιστικό, και άλλα. Οι "προτροπές" αυτές είναι μια πάγια τακτική των κυβερνώντων και όχι μόνον κομματικών οργανώσεων. Στην αντίθετη περίπτωση, δηλαδή σ' αυτήν της μη πειθαρχίας, τα παραπάνω στελέχη, έμπειρα και σεβαστά μέσα στο χώρο της πολιτικής, συνιστούν στους "παραβάτες" ως μοναδική "λύση" την παραίτησή τους από το βουλευτικό αξίωμα, ως μη έχοντα θέση στο κόμμα, και επομένως και στη Βουλή. Η σύσταση αυτή υποδηλώνει τη συνειδητή ή ασυνείδητη θέση ότι το Κόμμα είναι η ύψιστη αρχή και εξουσία στα πολιτικά πράγματα, και ότι αυτοί οι οποίοι διαμορφώνουν την "γραμμή" της κυβέρνησης, και μόνον αυτοί, είναι εκείνοι οι οποίοι έχουν το δικαίωμα της έκφρασης μιας προσωπικής άποψης για τα θέματα που αφορούν το Έθνος και το Κράτος.


Σίγουρα, πολλοί θα διαφωνήσουν με αυτή την θέση, ενώ κάποιοι μπορεί και να συμφωνήσουν. Το θέμα, όμως, είναι πού θα μπορούσε να βρει κανείς στοιχεία επαρκή για να τεκμηριώσει την όποια προσωπική του άποψη; Δεδομένου ότι το θέμα αφορά τη διακυβέρνηση της χώρας, και "το πολίτευμα της Ελλάδας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία" (Σύνταγμα της Ελλάδας, 'Αρθρο 1, παράγ. 1), η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από το Σύνταγμα της Ελλάδας.

Ας δούμε, λοιπόν, τι λέει το Σύνταγμα, σχετικά με τα καθήκοντα και τα δικαιώματα των βουλευτών, οι οποίοι "αντιπροσωπεύουν το Έθνος" ('Αρθρο 51, παράγ. 2):

"Οι βουλευτές, πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους, δίνουν στο Βουλευτήριο και σε δημόσια συνεδρίαση τον ακόλουθο όρκο: Ορκίζομαι στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας να είμαι πιστός στην Πατρίδα και το δημοκρατικό πολίτευμα, να υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου" ('Αρθρο 59, παράγ. 1).

Καμία άλλη πίστη και υπακοή δεν επιβάλλεται από το Σύνταγμα, το οποίο αφήνει τους βουλευτές ελεύθερους από κει και πέρα, να κινηθούν και να δράσουν σύμφωνα με τις όποιες αρχές ο καθένας πιστεύει ότι πρέπει να ακολουθεί.

"Η προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστη" ('Αρθρο 5, παράγ. 3).

Μήπως, η προσωπική ελευθερία των βουλευτών επιτρέπεται να παραβιάζεται για το καλό του κόμματος στο οποίο ανήκουν; Αντίθετα, η έκφραση της προσωπικής ελευθερίας των βουλευτών, αποτελεί θεμέλιο λίθο πάνω στον οποίο στηρίζεται ολόκληρο το οικοδόμημα της Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας.

"Οι βουλευτές έχουν απεριόριστο το δικαίωμα της γνώμης και της ψήφου κατά συνείδηση" ('Αρθρο 60, παράγ. 1). Αυτό το "απεριόριστο" φανερώνει πως κανένας απολύτως παράγων, και για κανένα λόγο, δεν επιτρέπεται να παρεμβάλλεται ανάμεσα στον βουλευτή και την προσωπική του συνείδηση.

"Ο βουλευτής δεν καταδιώκεται ούτε εξετάζεται με οποιονδήποτε τρόπο για γνώμη ή ψήφο που έδωσε κατά την άσκηση των βουλευτικών του καθηκόντων" ('Αρθρο 61, παράγ. 1).

Πού προβλέπει το Σύνταγμα ότι οι βουλευτές οφείλουν να λογοδοτήσουν σε κάποιον άλλο, εκτός από το ίδιο το Σύνταγμα;

"Καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του, τηρώντας τους νόμους του Κράτους" ('Αρθρο 14, παράγ. 1).

Μήπως, το Σύνταγμα προβλέπει κάποια εξαίρεση για τους βουλευτές;

"Η λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο απαγορεύονται" ('Αρθρο 14, παράγ. 2). Μήπως, αυτό αναφέρεται μόνον στον τύπο, και μήπως οι βουλευτές οφείλουν να εκφράζουν μόνο την επικρατούσα άποψη του εκάστοτε αρχηγού του κόμματος και των συνεργατών του;

"Τα δικαιώματα του ανθρώπου, ως ατόμου και μέλους του κοινωνικού συνόλου, τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους, όλα τα κρατικά όργανα υποχρεούνται να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη άσκησή τους" ('Αρθρο 25, παράγ. 1). Στη σύσταση για κομματική πειθαρχία, όμως, δεν παρατηρούμε μόνο τη μη διασφάλιση της ανεμπόδιστης άσκησής τους, αλλά παρατηρούμε αντίθετα την καταπάτηση των δικαιωμάτων των βουλευτών, υπέρ της "κομματικής γραμμής".

"'Ολες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και τους 'Εθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα" ('Αρθρο 1, παράγ. 3). Αυτή είναι η πηγή της εξουσίας στη διακυβέρνηση του κράτους, και όχι το όποιο κόμμα, η όποια κομματική γραμμή, ή ο όποιος αρχηγός κόμματος.

"Τα καθήκοντα του βουλευτή είναι ασυμβίβαστα με τα έργα ή την ιδιότητα μέλους διοικητικού συμβουλίου, διοικητή, γενικού διευθυντή, ή των αναπληρωτών τους, ή υπαλλήλου εμπορικής εταιρίας ή επιχείρησης που απολαμβάνει ειδικά προνόμια ή κρατική επιχορήγηση ή προς την οποία παραχωρήθηκε δημόσια επιχείρηση" ('Αρθρο 57, παράγ. 1). Γιατί, λοιπόν, οι βουλευτές να αντιμετωπίζονται ως τέτοιοι "υπάλληλοι" από τους αρχηγούς των κομμάτων τους, και από τους υποστηρικτές των απόψεών τους;

"Οι 'Ελληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις" ('Αρθρο 4, παράγ. 2). Μήπως, οι βουλευτές έχουν μειωμένα δικαιώματα σε σχέση με αυτά των αρχηγών των κομμάτων τους;

"Τίτλοι ευγένειας ή διάκρισης ούτε απονέμονται ούτε αναγνωρίζονται σε 'Ελληνες πολίτες" ('Αρθρο 4, παράγ. 7). Ας ενημερωθούν, λοιπόν, οι αρχηγοί των κομμάτων, και οι διάφοροι "λοχαγοί" τους, ότι ο τίτλος του αρχηγού ενός κόμματος, κυβέρνησης, υπουργείου, κτλ, σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία, δεν αποτελεί έναν τέτοιο τίτλο, όπως η συμπεριφορά τους αφήνει σαφώς να εννοηθεί ότι πιστεύουν.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, αλλά και άλλα πολλά που περιέχονται στο Σύνταγμα της Ελλάδας, δεν μπορεί να μην αναρωτηθεί κανείς αν τα "κορυφαία" αυτά στελέχη των διαφόρων κομμάτων, τα οποία ωθούν τους βουλευτές σε κομματική πειθαρχία, υπό την απειλή της διαγραφής τους, είναι ενήμερα για την ουσία και το γράμμα του Συντάγματος, το οποίο έχουν ορκισθεί "στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας" να υπακούουν. Και αν είναι ενήμερα, όπως άλλωστε οφείλουν να είναι, τότε τι θα μπορούσε να υποθέσει κανείς για τα κίνητρα αυτών οι οποίοι συνειδητά αγνοούν τις αρχές που όφειλαν να εφαρμόζουν, και οι οποίοι προτρέπουν άλλους σε αντισυνταγματικές ενέργειες και σε επιορκία;

Η υπακοή στο Σύνταγμα δεν είναι κάτι το οποίο μπορούμε να παραβλέπουμε χωρίς σοβαρές και δυσμενείς συνέπειες στην πολιτική ζωή. Γιατί σκοπός ενός Συντάγματος είναι η θεμελίωση των υγιών αρχών πάνω στις οποίες στηρίζεται η συγκρότηση του κράτους και του έθνους, καθώς και η λειτουργία του Πολιτεύματος. 'Ενα Σύνταγμα δεν μπορεί να έχει άλλο σκοπό υπάρξεως.

Αναμφισβήτητα, κανένα Σύνταγμα δεν είναι τέλειο -αλλά αλίμονο αν, για όσο καιρό ισχύει, αυτό καταστρατηγείται, και ιδιαίτερα από εκείνους οι οποίοι οφείλουν να το διαχειρίζονται υπέρ του Λαού και του 'Εθνους.

Το πολίτευμα της Ελλάδας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, και όχι Προεδρευόμενη Κομματική Δημοκρατία, και η Βουλή η οποία συγκροτείται μετά από τις βουλευτικές εκλογές, είναι μια Βουλή ελεύθερα σκεπτόμενων και κατά συνείδηση δρώντων ατόμων, και όχι μιας άβουλης μάζας παθητικών πιονιών στη σκακιέρα των αρχηγών των πολιτικών κομμάτων.

Το Κοινοβούλιο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον να εκφράσει την Κοινή Βούληση του Έθνους και του Λαού. Είναι μία Βουλή, όχι πολλές. Μια και Μοναδική, η οποία θεμελιώνεται στη "λαϊκή κυριαρχία" ('Αρθρο 1, παράγ. 2), και της οποίας "πρωταρχική υποχρέωση" είναι ο "σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου" ('Αρθρο 2, παράγ. 1), συμπεριλαμβανομένων επομένως και των βουλευτών.

Για να επιτύχουν την έκφραση της κοινής βούλησης του λαού, οι βουλευτές οφείλουν να συνδιαλέγονται μεταξύ τους, όπως τους προτρέπει άλλωστε ο αγγλικός και ο γαλλικός όρος για τη Βουλή ή το Κοινοβούλιο: Parliament στα αγγλικά ή Parlement στα γαλλικά, και τα δύο από το γαλλικό parler = ομιλώ, συζητώ, αγορεύω.

Χωρίς συζήτηση, διάλογο, ανταλλαγή απόψεων, δεν μπορεί να διαμορφωθεί η ΚΟΙΝΗ άποψη της Βουλής, και για το λόγο αυτό, ό,τι απομένει δεν είναι παρά οι διάφορες ασύνδετες μεταξύ τους απόψεις των διαφόρων πλευρών, από τις οποίες επικρατεί τελικά εκείνη, οι υποστηρικτές της οποίας μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα προς όφελός τους τα όπλα της πολιτικής και της κομματικής πειθούς.

Αν, όμως, οι όποιοι αρχηγοί προτρέπουν τα μέλη του κόμματός τους προς την όποια κατεύθυνση έχουν αυτοί χαράξει, εκείνα ας μην υπακούουν άβουλα και συμφεροντολογικά, δηλαδή ας μην συμφωνούν απλά και μόνον για να μην χάσουν μια θέση στις επόμενες εκλογικές λίστες του κόμματος, αλλά ας αποφασίζουν ό,τι επιθυμούν ελεύθερα και ανεπηρέαστα, και ας δράσουν επιτέλους συνειδητά, ώριμα και ελεύθερα. Μόνον έτσι μπορεί να συγκροτηθεί ένα υγιές κόμμα, ένα υγιές κοινοβούλιο, ένα υγιές συλλογικό σώμα σε όποιο πεδίο δράσης.

Ας σταματήσουν τα μέλη των διαφόρων συλλογικών σωμάτων να καλύπτουν τις αδυναμίες τους και την αβουλία τους κάτω από την υποτιθέμενη ανάγκη για κομματική ή άλλου είδους πειθαρχία, και ας αναπτύξουν την προσωπικότητά τους ελεύθερη, ισχυρή και ανεξάρτητη, και ας μην δέχονται τίποτε που να είναι ξένο προς την δική τους κατανόηση και σύστημα αξιών. Γιατί η έκφραση της ατομικής τους θέσης είναι πολύτιμη για τη διαμόρφωση της κοινής θέσης του συνόλου. Στην περίπτωση αυτή, των ελεύθερων και ισχυρών προσωπικοτήτων, η πειθαρχία δεν αναφέρεται σε κάποιο πρόσωπο ή κάποια "γραμμή", αλλά στους συμπαντικούς νόμους, στις ανώτερες αξίες του ανθρώπου, και στα ιδανικά της κοινωνικής ευημερίας και της ατομικής και συλλογικής προόδου. Αναφέρεται ακόμα στον βαθύτερο εαυτό του καθενός, στο αίσθημά του, στη συνείδησή του. Με αυτού του είδους την "πειθαρχία" και μόνον είναι που θα μπορέσουν τελικά να σπάσουν τα στεγανά που εγκλωβίζουν σκέψεις, ιδέες και πληροφορίες, και να δημιουργηθούν οι νέοι συσχετισμοί από τους οποίους θα ξεπηδήσει η δυναμική μιας νέας αρχής, μιας νέας κοινωνίας, ενός νέου οράματος, μιας νέας πραγματικότητας για όλους.

Ημερομηνία καταχώρησης: 15.12.2007